Hepimizin bildiği gibi beslenme; anne karnında başlayıp yaşamın sonuna kadar devam eden yaşamın bir gereğidir. Ancak beslenme sağlıklı olmalıdır. Sağlıklı beslenme, kişinin büyüme, gelişme ve yaşam için gerekli besin maddelerini yeterli ve dengeli miktarlarda, yeterli sürede alabilmesi ve vücutta kullanabilmesidir. Sağlıklı beslenme, karnınızı doyurmak, açlığı bastırmak, canınızın istediğini yiyip içmek değildir.

Obezite Nedir?

Günlük hayatta bireylerin (hamilelik, emzirme, bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar, işçiler, sporcular, kardiyovasküler, diyabet, yüksek tansiyon, solunum bozuklukları vb.) yaş, cinsiyet, meslek, genetik ve fizyolojik özellikleri ve hastalığı durumuna göre değişen günlük enerjiye ihtiyaç duyar.
Sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için enerji tüketimi ile enerji tüketimi dengede tutulmalıdır.

Yağ dokusu, yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının %18’ini ve kadınlarda %25’ini oluşturur. Bu oranın erkeklerde %25, kadınlarda ise %30’dan büyük olmasına obezite denir. Obezite çocuklarda da sık görülen bir sağlık sorunudur.

Günlük alınan enerji harcanan enerjiden fazla ise tüketilemeyen enerji vücut yağı olarak depolanarak obeziteye neden olur.

Aynı zamanda günümüzde teknolojinin gelişmesi hayatı kolaylaştırmış, ancak günlük hareketleri önemli ölçüde sınırlandırmıştır.

Obeziteden anlaşılacağı üzere; besinlerle emilen enerjinin (kalorilerin) tüketilen enerjiden fazla olması ve fazla enerjinin vücutta yağ (veya daha fazla) olarak depolanması, kalite ve dayanıklılığı olumsuz yönde etkileyen bir hastalık olarak kabul edilir.

Obezite, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından vücutta sağlığa zararlı çok fazla yağ birikmesi olarak tanımlanmaktadır. Vücutlarında aşırı yağ birikimi olanlar obez kişilerdir.

Obezitenin Nedenleri Nelerdir?

Obeziteye neden olan faktörler tam olarak açıklanamasa da aşırı ve yanlış beslenme ve fiziksel aktivite eksikliği obezitenin en önemli nedenleri olarak kabul edilmektedir. Bu faktörlerin yanı sıra obeziteye neden olan birbiriyle ilişkili birçok genetik, çevresel, nörolojik, fizyolojik, biyokimyasal, sosyokültürel ve psikolojik faktör bulunmaktadır. Özellikle çocukluk çağı obezitesindeki artışın sadece faktörlerle açıklanamayacak kadar yüksek olduğu göz önüne alındığında, çevresel faktörlerin obezite gelişimindeki rolünün büyük olduğu kabul edilmektedir.

Obezite için başlıca risk faktörleri şunlardır;

Aşırı ve yanlış beslenme
Yetersiz fiziksel aktivite
Yaş
Cinsiyet
Eğitim düzeyi
Kültürel faktörler Sosyalleşme
Gelir düzeyi
Endokrin ve metabolik faktörler
Genetik faktörler
Psikolojik problemler
Düzenli aralıklar Çok düşük enerjili diyet
Sigara ve alkol
Bazı ilaçlar tüketiliyor (antidepresanlar vb.)
Doğum sayısı ve doğumlar arası süre
Obezite gelişiminde dikkat edilmesi gereken faktörlerden biri de yaşamın ilk yıllarında beslenmedir. Anne sütü alan çocuklarda obezite oranlarının anne sütü almayan çocuklara göre daha düşük olduğu ve tamamlayıcı beslenmenin süresi, türü, miktarı ve zamanlamasının emzirme başarısı üzerinde etkili olduğu bildirilmektedir.

DSÖ ve UNICEF (Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu) tarafından yayınlanan çeşitli dokümanlarda, bebeklerin 6 ay tek başına anne sütü ile beslenmesi, 6 aydan sonra emzirmeye devam edilmesi, Anne sütüne ek gıdaya yeterli miktar ve kalitede başlanması ve en az 2 yıl anne sütü ile beslenmeye devam edilmesi şeklindedir. kısa vadede ve uzun vadede obezite ve kronik hastalık riskini azaltabilir.

Obezitenin Yol Açtığı Sağlık Sorunları Nelerdir?

Obezite; vücut sistemleri (endokrin sistem, kardiyovasküler sistem, solunum sistemi, sindirim sistemi, cilt, genitoüriner sistem, kas-iskelet sistemi) ve psikososyal durum üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle birçok sağlık sorununa neden olur.
Obezite ve çeşitli hastalıklar arasındaki ilişki iyi bilinmektedir ve artan morbidite ve mortalite üzerindeki etkisi de gösterilmiştir.

Fazla kilolu olmak, Avrupa Bölgesi’nde her yıl 1 milyondan fazla ölümden ve 12 milyon yıllık morbiditeden sorumludur.

Obezite hangi hastalıklara neden olur?

İnsülin direnci – Hiperinsülinemi
Tip 2 diyabet (diabetes mellitus)
Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
Koroner arter hastalığı
Hiperlipidemi – Hipertrigliseridemi (kanda yağ artışı)
Metabolik sendrom
Safra kesesi hastalığı
Belirli kanser türleri (kadınlarda safra kesesi, endometriyal, yumurtalık ve meme kanserleri, erkeklerde kolon ve prostat kanseri)
Osteoartrit
Uyku apnesi
Karaciğer yağlanması
Astım
Nefes darlığı
Gebeliğin komplikasyonları
Düzensiz adet görme
Saç büyümesi
Ameliyat riskinde artış
Psikiyatrik problemler (anoreksiya nervoza (yememe) veya şizofreni (kusma nedeniyle yemek alamama), bulimia, gece yeme sendromu) veya daha fazla yiyerek psikolojik doyum sağlamaya çalışma
Sosyal hastalık -ayarlama
Deri enfeksiyonları, kasık ve ayakların mantar enfeksiyonları, özellikle deri altı yağ dokusu fazlalığından dolayı azalmış ve artmış c düzenli zarafet
Kas-iskelet sistemi sorunları

Obezite Tedavisi Nasıldır?

Obezitenin önlenmesi son derece önemlidir. Obezitenin önlenmesi çocuklukta başlamalıdır. Çocuklarda ve ergenlerde obezite, yetişkinlikte obezitenin önünü açmaktadır. Bu nedenle aileler, okullar ve çevre yeterli ve dengeli beslenme ve fiziksel aktivite konusunda bilgilendirilmelidir. Obezite tedavisi, bireysel kararlılık ve aktif katılım gerektiren uzun ve devam eden bir süreçtir. Obezitenin etiyolojisinde birçok faktörün etkili olması, bu hastalığın önlenmesi ve tedavisini son derece zor ve karmaşık hale getirmektedir. Bu nedenle obezite tedavisinde doktor, beslenme uzmanı, psikolog ve fizyoterapistlerden oluşan bir ekibe ihtiyaç vardır.

Obezite tedavisinin amacı, gerçekçi vücut ağırlığı kaybını hedefleyerek obeziteye bağlı morbidite ve mortalite riskini azaltmak, bireye yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmak ve yaşam kalitesini artırmaktır. 6 aylık bir süre boyunca vücut ağırlığını kaybetmek, obezitenin neden olduğu sağlık sorunlarının önlenmesinde önemli faydalar sağlar.
Obezite tedavisinde kullanılan yöntemler 5 grupta toplanmıştır. Bu yöntemler;

1. Tıbbi beslenme (diyet) ile obezite tedavisi

Tıbbi beslenme tedavisi obezite tedavisinde önemli bir rol oynamaktadır. Obezitede beslenme tedavisi ile:

Vücut ağırlığının boyuna göre olması gerektiği ölçüde azaltılması gerekir (BMI = 18,5 – 2
,9 kg/m2). Unutulmamalıdır ki, tıbbi beslenme tedavisi (diyet) her bireye özgüdür. Başlangıçta belirlenen hedefler kişinin ideal kilosu olabileceği gibi ideal kilonun biraz üzerinde de olabilir.
Uygulanan zayıflama diyeti, yeterli ve dengeli beslenme ilkelerine uygun olmalıdır. Amaç, bireye doğru beslenme alışkanlıklarını kazandırmak ve sürdürmektir.
Vücut ağırlığı, boy ile kıyaslanacak düzeye ulaştığında (BMI = 18,5 – 2
,9 kg/m2) kilo alımından kaçınılmalı ve kilo kaybı sürdürülmelidir.

2. Egzersiz tedavisi

Egzersiz tedavisinin kilo verme üzerindeki etkileri tartışmalı olmakla birlikte, fiziksel aktivitenin yağ ve bölgesel yağ dokusunu azalttığı ve diyetle görülebilen kas kütlesi kaybını önlediği kesin olarak kabul edilmektedir. Egzersiz tedavisi ile medikal beslenme tedavisini destekleyen kişilerde kilo alımının önüne geçilirken aynı zamanda kilo kaybı ve geri kazanımı da engellenebilir.

Yetişkinler günde 30 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapmalıdır. Bu aktivite seviyesi günlük 8
0kj (200kcal) enerji tüketimi sağlar. Obez insanlar her gün fiziksel olarak aktif olmayı hedefler. Enerji harcama düzeyi, her kişinin vücut ağırlığına ve aktivitenin yoğunluğuna bağlı olarak değişir.

Egzersiz terapisinin temel ilkeleri şunlardır:

Egzersiz türü; Yürüyüş, günlük aktiviteleri artırma, direnç antrenmanı
Egzersiz sıklığı; Günde
egzersiz veya en az 5 gün/hafta süresi;
060 dakika / günde bir, 2030 dakika / günde iki kez
Egzersiz yoğunluğu; P70 Maksimum oksijen alımı
Obez bireylerde bir egzersiz programı uygularken en önemli husus, enerji tüketimini artırırken yaralanma riskini mümkün olduğunca düşük tutmaktır. Önerilen egzersiz programı kişiye özel, eğlenceli, uygulanabilir ve bireyin günlük yaşam tarzına uygun olmalıdır.

3. Davranış değişikliği ile obezite tedavisi

Vücut ağırlığı kontrolü açısından davranış değişikliği tedavisi, Diyet ve fiziksel aktivite ile ilgili olumsuz davranışları olumlu yönde değiştirmeyi veya azaltmayı amaçlayan, aşırı kilo alımına yol açan, olumlu davranışları pekiştiren ve olumlu davranışlar sergileyen bir tedavi şeklidir. bir yaşam biçimidir. Davranış değiştirme tedavisinin aşamaları:

Kendini gözlemleme
Uyaranları kontrol etme
Alternatif davranışlar geliştirme
Güçlendirme, kendini ödüllendirme
Bilişsel yeniden yapılandırma
Sosyal destek

4. Farmakoloji (ilaç) tedavi

Obezite tedavisinde kullanılan ilaçlar hafif ila orta dereceli kişilere yönelik orta derecede fazla kilo uygun değildir. Kullanılan ilaçların güvenilirliğinin belirlenmiş olması, obezite sebebine etki etmesi, kısa ve uzun vadede önemli yan etkilerinin olmaması, bağımlılık yapmaması ve bu ilaçların bağımlılık yapmaması çok önemlidir. doktor tavsiyesi ve gözetimi altında kullanılmalıdır.

Obezite tedavisinin başarılı olması için hastanın ilaç tedavisine ek olarak tıbbi beslenme ve egzersiz tedavisine devam etmesi ve düzenli fizik muayene yaptırması gerekir.

5. Cerrahi tedavi

Obeziteye cerrahi yaklaşım temelde ikiye ayrılır. Gıda ile enerji alımını azaltmak için kilo verme ameliyatının amacı, gastrointestinal sistemdeki besinlerin emilimini azaltmaktır. Bu amaçla baypas ameliyatı, mide dilatasyonu, mide dilatasyonu, balon anjiyoplasti vb. yöntemler kullanılır. Rekonstrüktif cerrahide amaç: vücudun farklı bölgelerinde bulunan mevcut yağ dokusunun çıkarılmasıdır. Bu tedavi yöntemi ağırlıklı olarak kozmetiktir ve hasta obezite tedavisi için gerekli şartları sağlayamazsa tekrar yağ birikimi meydana gelir.

Bu Yazı Obezite Nedir? Neden Olur? İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.

Çocuklarda Obezitenin Nedenleri Nelerdir?

Çocuklarda obezite endojen veya eksojen olabilmektedir. Endojen veya ikincil obezite altta yatan genetik, metabolik ve hormonal bozukluklar nedeniyle oluşmaktadır. Çocuk obez hastaların %10’luk kısmı bu şekildedir. Özellikle boy kısalığı ve gelişme gerilikleriyle beraber seyreder. Geriye kalan %90’lık kısım ise eksojen veya basit obezite dediğimiz durumdur. Altta yatan bir hastalık olmadan, alınan ve harcanan kalori dengesinin harcanan lehine bozulmasıyla oluşur. Artan obezite sıklığının en önemli nedenidir.

Genetik yatkınlığın rolü vardır, örneğin anne-baba obez ise çocuk %80 olasılıkla obez olmaktadır. Ama esas olarak çevresel faktörler ve beslenme yanlışlıkların en önemli nedenlerdir.

Çevresel faktör deyince özellikle çocukların daha sedanter yani daha sakin bir yaşam yaşamalarını kastediyoruz. Önceki yıllarda vakitlerinin önemli bir bölümünü sokakta oyun oynayarak geçiren çocuklar, teknolojik gelişmelerin artmasıyla, özellikle sosyoekonomik düzeyi yüksek ailelerde artık vakitlerinin önemli kısmını televizyon ve bilgisayar başında hareketsiz ve genelde abur cubur yiyerek geçirmektedir. Buna okulda ve ders çalışırken geçirirken geçirilen zamanları da eklersek çocuklarımızın artık ne kadar az kalori harcayarak yaşadıklarını anlayabiliriz.

Beslenme yanlışlıklarına gelecek olursak, buradaki yanlışlıklar daha çocuğun doğumundan sonra başlamaktadır. Anne sütünün yararı konusundaki kampanyalara rağmen toplumumuzun anne sütünün önemini hala yeterince anladığı kanaatinde değilim. Yapılan çalışmalar bebekliğinde anne sütü ile beslenen çocuklarda obezite sıklığının daha düşük olduğunu göstermektedir. Anne sütü mucizevi bir üründür ve içindeki beslenme faktörleri ve hormonlar anneden anneye bebeğin ihtiyacına göre farklılık gösterir. Bu nedenle ilk 6 ay sadece anne sütü ve mümkünde 2 yaşa kadar ek gıdalarla anne sütüne devam önermekteyiz. Erken başlanan mamalar, özellikle 1 yaşından sonra biberon kullanımı çocuklarda obeziteyi artırmaktadır.

Beslenme konusundaki diğer yanlışlıklar düzenli öğün almamak, gece yatmadan önce beslenmek, yüksek kalorili ve yağlı fast-food tarzı yiyeceklerin ve yüksek kalorili-gazlı içeceklerin fazlaca tüketmek olarak sayılabilir. Özellikle kahvaltı öğünlerin kralıdır ve güçlü bir kahvaltı daha sonra zararlı yiyecek alımını da azaltır. Çocukların öğünlerinde doğal besinlerin, sebze ve meyvenin azalması obezite sıklığını artırmaktadır.

Çocuklarda Obezite Tanısı Nasıl Konur?

Çocuklarda obezite tanısı vücut kütle indeksi dediğimiz, vücut ağırlığının boyun metrekaresine bölünmesi ile hesaplanan değerin yaş ve cinse göre normal değerlerle karşılaştırılması ile konur. Çocuklarda bu değer yaşa ve cinse göre değiştiğinden sabit bir değer yoktur.

Çocuklarda en sık ergenlik döneminde görülmekle beraber, son yıllarda 10 yaşından küçük çocuklarda da obezite sıklığında önemli bir artış saptanmaktadır. Özellikle ergen obezlerin önemli bir kısmı yetişkin olunca da obez olmaktadır. Obezitenin ergenlikte düzeleceği fikri tamamen yanlıştır.

Obezitenin Yol Açtığı Sorunlar Nelerdir?

Obezitenin en önemli komplikasyonu hipertansiyon, kan yağ değerlerinde yükseklik, karaciğerde yağlanma, insülin direnci ve diyabetle seyreden metabolik sendromdur. Bu bulgular tek tek veya beraber bulunabilir. Özellikle kalp hastalıkları açısından önemli bir risk oluşturmaktadır. Yaptığımız çalışmalarda obezite şiddetinin de artmasına paralel çocuk obez hastaların %40’a yakının metabolik sendrom olduğunu saptadık. Bu çok ciddi bir orandır.

Obezitenin diğer komplikasyonları uyku apnesi dediğimiz uykuda nefes tutulması ve nefes almada zorluk, değişik kemik bozuklukları, erken ergenlik olarak sayılabilir.

Ailelerin öncelikle obez çocuk sağlıklı çocuktur algısından kurtulması ve obeziteyi bir hastalık olarak kabul etmesi gerekir. Obezite de zayıflık gibi endişe uyandırmalıdır. Polikliniklere obezite şikayetiile gelen çocuk sayısı oldukça azdır, genelde bu çocuklar başka bir nedenle başvurduklarında çocuk endokrin polikliniklerine yönledirilmektedirler.

Bunun yanında ailelerin çocuklarını sedanter yaşamdan mümkün olduğunca uzaklaştırmaları, düzenli spor yapmalarını sağlamaları gerekir. Televizyon bilgisayar başında geçirilen süreler sınırlandırılmalıdır.

Beslenme konusunda ise öğünlere dikkat edilmeli, az ve sık beslenme sağlanmalı, fast-food türü yiyecekler ve yüksek kalorili içeceklerden mümkün olduğunca çocukların uzak durmaları sağlanmalıdır. Yiyecekle cezalandırma veya ödüllendirme yapılmamalıdır.

Obezitede en önemli nokta obezite oluşmadan önlemler almaktadır. Bu nedenle Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının başlattıkları kantin yasakları obezite ile mücadelede son derece önemlidir ve biz de dernek olarak desteklemekteyiz. Ancak yasakların daha da genişletilmesi, yüksek kalorili hazır yiyecek ve içecekleri de kapsaması gerektiği düşüncesindeyim. Ayrıca özellikle tam gün eğitim yapılan kurumlarda ücretsiz yemek çıkarılmasının da obezitenin önlenmesinde önemli bir basamak olacaktır diye düşünüyorum.

Çocuk Obezitesinin Tedavisi Nedir?

Obezite tedavisi uzun soluklu olmalıdır ve aile ve hekimin çok yakın iletişimini gerektirir. Öncelikle çocuğun hormonal ve genetik hastalıklar, obezite komplikasyonları yönünden incelenmesi gerekir. Eğer bunlar normalse tedaviye başlanır. Tedavinin ana basamaklarını diyet ve egzersiz oluşturur. Çocuklar büyüme çağında olduklarından çok sıkı diyetler vermiyoruz, alması gereken kalorinin %20-30’nu veriyoruz. Ayrıca egzersiz programı uyguluyoruz. İlk 6 ayda kilosunun %10’nunu vermesini hedefliyoruz. Sonra tedaviye 1 yıla kadar devam ediliyor. Bu arada yaşam stili ve yeme alışkanlıklarının da değiştirilmesi çok önemli. Yoksa verilen kilolar bir süre sonra geri alınabilir. İlaç tedavisi ve cerrahi tedaviler çok şiddetli ve hayatı tehdit eden durumlarda veya metabolik sendrom gibi durumlar söz konusu ise uygulanıyor.

Obezite sorunu olan çocukların çocuk endokrinolojisi doktoru tarafından tedavi edilmesi gerekir.

Bu Yazı Çocuklarda Obezite: Çağımızın Hastalığı İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.