Öksürük Nedir?

Öksürük, solunum yollarının toz ve mikrop gibi yabancı maddeler, çeşitli sıvılar ve salgılardan temizlenmesini sağlayan istemli ya da  istemsiz olarak ortaya çıkan bir savunma mekanizmasıdır. Öksürüğün çeşitli türleri bulunmaktadır. Bunlar akut, subakut ve kronik öksürüktür. Öksürük eğer üç haftadan daha kısa süreli ise akut öksürük, 3-8 hafta arasında sürer ise subakut öksürük ve sekiz haftadan uzun sürer ise kronik (kalıcı) öksürük adı verilir.

Öksürük Nedenleri Nelerdir?

Öksürüğün birçok nedeni bulunmaktadır. Farenjit, nezle, grip, astım, geniz akıntısı, boğaz reflüsü, kalp yetmezliği, tüberküloz, akciğerde sıvı toplanması gibi hastalıklar kuru öksürüğün başlıca nedenleridir. Sinüzit, bronşit ya da sigara ise balgamlı öksürüğe neden olur.

Bazı kulak hastalıkları, kullanılan bazı tansiyon ilaçları da öksürük nedenleri arasındadır. Psikolojik nedenler de öksürük nedeni olabilir.

Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Öksürüğe neden olan durumu saptanması ve tedavi edilmesi,

Sağlıklı beslenmek ve özellikle kış aylarında bolca C vitamini almak,

Tozlu ve kirli ortamlardan uzak durmak,

Bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek için düzenli spor yapmak,

Düzenli uyumak ve vücudu dinlendirmek,

Bol sıvı almak,

Sigaradan uzak durmak,

Öksürüğü yumuşatmak için, süt ile balı karıştırıp içmek

Balın içerisine karabiber atıp yemek

Günde en az 2-2,5 litre su tüketilmeli

Doktora danışılmadan kesinlikle öksürük şurubu kullanılmamalıdır.

Kuru Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Öksürük balgamla birlikte ise buna yaş öksürük, balgam yok ise buna da kuru öksürük adı verilir. Kuru öksürüğü geçirmenin en iyi yolu, öksürüğe yol açan sorunun tespit edilip ortadan kaldırılmasıdır. Örneğin neden soğuk algınlığı ve bakteriyel enfeksiyon varsa, uygun bir antibiyotik kullanılmalıdır. Astım hastalığına bağlı kuru öksürükte, öksürük ataklarının tedavisinde hava yollarını genişleten (bronkodilatör) ilaçlar kullanılır. Uzun dönem tedavisinde ise kortikosteroid gurubu ilaçlar kullanılabilir. Boğaz reflüsüne bağlı kuru öksürüklerde ise mide asit üretimini baskılayan ilaçlar ve antiasit gurubu ilaçlar kullanılır.

Bunların dışında öksürüğün giderilmesi amacıyla boğaz spreyleri, pastiller, öksürük şurupları da kullanılabilir.

Ayrıca gece yatarken kullanılan yastığın yüksek olması, boğazı tahriş eden gıdalardan uzak durmak, ılık içecekler tüketmek de öksürüğü kesmede etkili olabilir. Yine sigara kullanmaktan vazgeçmek, dumanından uzak durmak, bol sıvı tüketmek, oda havasının nemlendirilmesi ve eve alerjik özelliği olan maddeleri sokmamak da öksürüğün azaltılmasında faydalı olabilir.

Öksürüğe Hangi Bölüm Bakar?

Öksürük için hangi doktora gidilir? Öksürüğün bir çok nedeni vardır. Akciğerler ve boğaz ile ilgili nedenlerden dolayı öksürük meydana gelir. Öksürük şikayeti olan bir kişi öncelikle göğüs hastalıkları doktoruna gitmelidir. Eğer akciğerlerle ilgili bir sorun yoksa, doktorunuz kulak burun boğaz doktoruna sizi yönlendirecektir.

Bu Yazı Öksürüğe Ne İyi Gelir? İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.

Bronşit Nedir?

Bronşit, soluk borusundan akciğerlere doğru ayrılan iki bronşun iltihaplanması sonucu oluşan bir tür enfeksiyon hastalığıdır. Bronş ve bronşiyollerin iç kısmı koruyucu bir mukoza tabakası ile kaplıdır. Bu mukoza tabakasında, hava yollarının temizliğini sağlayan hücreler bulunmaktadır. Bu hücreler solunum yolu ile vücudumuza giren yabancı maddelerin uzaklaştırılmasında rol oynar. Ancak bazı mikrobik veya mikrobik olmayan maddeler, bu hücrelerin çalışmasına engel olarak yangı adı verilen iltihaplanmalara neden olur. Bu iltihaplanma bronşit olarak adlandırılmaktadır.

Bu hastalığın görülme sıklığı yaşa, mevsime ve kişinin var olan sağlık sorunlarına göre değişiklik göstermektedir. Hastalığın erken tanısı ve tedavisi akciğer sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır.

Bronşitin Belirtileri Nelerdir?

• Balgam (sarı, yeşil, gri renkli veya kanlı)
• Yüksek ateş
• Burun tıkanıklığı
• Boğaz ağrısı
• Baş ağrısı
• İştahsızlık
• Kilo kaybı
• Hırıltılı solunum
• Nefes darlığı
• Göğüs kafesinde ve karında ağrı
• Öksürük (geçici öksürük krizi)

Öksürüğün diğer nedenlerini öğrenmek için tıklayınız.

Bronşit Neden Olur?

Akut bronşitler genellikle üst solunum yolları enfeksiyonları ve bunların erken tedavi edilmemesi sonucu ilerlemesiyle ortaya çıkmaktadır. Bunun yanı sıra;

• Virüsler (İnfluenza A ve B, parainfluenza, respiratuar sinsityal virüs (RSV), coronavirüs, adenovirüs, rhinovirüs)
• Mycoplasma türü bakteriler, Chlamydia pneumoniae, Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarrhalis, Haemophilus influenza
• Kimyasal buhar ve dumanların solunması
• Kronik solunum hastalıkları
• Enfeksiyon hastalıkları
• Rutubetli hava şartları
• Çeşitli alerjiler
• Grip ve nezle
• Hava kirliliği
• Sigara ve diğer tütün ürünleri kullanımı da bronşite sebep olan etkenlerdir.

Bronşitin Çeşitleri Nelerdir?

Akut bronşit ve kronik bronşit olmak üzere ikiye ayrılır. Akut bronşit, virüs ya da bakteri gibi mikroplara bağlı olarak veya alerjik nedenlerden dolayı bronş duvarlarının kalınlaşması ve mukus üretiminin artması sonucu oluşur. Genellikle, enfeksiyon tedavi edildiğinde veya alerjiye neden olan madde ortamdan kaldırıldığında iyileşir

Özellikle sigara kullanan ya da uzun yıllar sigara dumanına maruz kalan ve KOAH hastalarında bronşit kronikleşir. Kronik bronşit, akut bronşit gibi çabuk iyileşmez.

Akut Bronşit

Soğuk algınlığı ve kuru hava vücut direncini düşürerek bronşların iltihaplanmasına neden olur ve böylece bronş duvarları kalınlaşarak mukus üretimi artar. Bu duruma akut bronşit adı verilmektedir. Akut bronşitte ilk başlarda kuru öksürük görülür ancak iltihabın ilerlemesiyle balgam oluşmaktadır. Ateş, halsizlik, öksürük, baş ağrısı ve hırıltı gibi belirtiler görülmektedir. Bu belirtiler görüldüğünde kişi mutlaka doktora başvurmalıdır. C vitamini bakımından zengin gıda tüketimi bağışıklığı güçlendirmektedir.

Kronik Bronşit

Sigara kullanımı, uzun yıllar sigara dumanına maruz kalmak ve KOAH hastalığının bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Kronik bronşitte de bronş duvarları kalınlaşarak mukus üretimi artar ancak akut bronşitin aksine uzun süreli öksürük ve yoğun balgam ile kendini belli etmektedir. Bronşitin kronik olarak adlandırılması için en az 2 yıldan beri devam etmesi ve her yıl 2-3 ay sürüyor olması gerekmektedir. Kronik bronşitte sıklıkla nefes darlığı görülmekle birlikte yüksek ateşe pek rastlanmamaktadır.

Bronşitin Tanısı Nasıl Konur?

Akut bronşit ve kronik bronşit tabloları oldukça benzer olduğundan karışıklığa neden olabilmektedir. İlk bronşit atağı sırasında bu ayrımı yapmak oldukça zor olacağından devam eden ataklara bakılarak tanı koyma işlemi kolaylaştırılabilir.

Öncelikle hekim tarafından fiziksel muayene ve tıbbi öykünün bilinmesi gerekmektedir. Fiziksel muayenede hastanın boğaz bölgesi incelenip solunum esnasında akciğer sesleri dinlenmektedir. Fiziksel muayenenin yanı sıra akciğer röntgeni, bazı görüntüleme testleri ve kan testleri yapılabilmektedir.

Enfeksiyonun mikrobik olup olmadığının ve bronşite hangi mikroorganizmanın neden olduğunun anlaşılması için balgam örneği veya sürüntü örnekleri alınarak laboratuvara incelenmek üzere gönderilebilir.

Hastalığın tanısı konulduktan sonra hastalığın şiddetini belirlemek için klinik derecelendirme yapılmaktadır. Bu işlem esnasında hastanın bir dakika içindeki solunum sayısı, hırıltılı solunum sesi, retraksiyon yani çekilme varlığı ve genel durumdaki bozukluklar değerlendirilmektedir. Buna göre hastalık hafif, orta ve ağır olarak tanımlanmaktadır. Ağır tablolar genellikle KOAH olgularında görülmektedir.

Bronşit Tedavisi Nasıl Olur?

Tedavinin doktor kontrolünde olması oldukça önemlidir. Örneğin bilinçsiz antibiyotik kullanımı bakteriyel olmayan bronşit türlerinde tedaviye katkı sağlamayacağı gibi birçok yan etkiyi de beraberinde getirerek mevcut floranın bozulmasına yol açabilmektedir.

Hastalardan alınan balgam veya sürüntü örnekleri laboratuvarda incelenerek hastalığa neden olan etken tespit edilir ve mikrobik olduğu anlaşılırsa neden olan mikroorganizma türüne etki gösterecek antibiyotik veya antiviral ilaç tedavisine başlanabilir.

Akut solunum yolu enfeksiyonlarında genellikle hastayı destekleyen ve semptomları azaltan ilaç tedavileri uygulanıp, bol sıvı tüketimi ve istirahat önerilmektedir.

Daha şiddetli hastalarda solunum sıkıntısı, bronşları genişleterek solunumu rahatlatmaya yardımcı olan ve oksijen yüzdesinin normale dönmesini sağlayan bronkodilatör ilaçlar sayesinde giderilmektedir. Bronkodilatör tedavisine yanıt vermeyen, tekrarlayan solunum atakları olan ve daha şiddetli durumların bazılarında kortikosteroid ilaçlar kullanılmaktadır.

Astım veya alerji görülen hastalarda kortikosteroid veya antihistaminik ilaçların kullanımı önerilmektedir.

KOAH gibi kronik hastalığa sahip bireylerde, tedavinin yanı sıra altta yatan hastalığa yönelik tedavi de uygulanmaktadır.

Tüm tedavi süreci doktor tarafından düzenli olarak değerlendirilmeli ve hasta doktor tavsiyelerine uymalıdır.

Hastalar tedaviye ek olarak evde yapabilecekleri uygulamalarla iyileşme sürecini hızlandırabilmektedir. Öksürüğün ve balgamın hafifletilmesi için tuzlu su ile gargara yapmak, bulunulan ortamı havalandırıp nemli tutmak ve günlük yaklaşık 2-2,5 litre su tüketmek bu uygulamalar arasındadır. Bol su tüketimi balgamın yoğunluğunu azaltarak vücuttan atılmasına yardımcı olmaktadır.

İlgili Konular:

•  Dahiliye bölümü
• Öksürük için hangi doktora gidilmeli?
• Öksürüğe ne iyi gelir?

Bu Yazı Bronşit Nedir? Belirtileri Nelerdir? Tedavisi Nasıldır? İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.

Öksürük Nedenleri Nelerdir?

Akciğer Hastalıkları

Zatürre, akciğer kanseri, tüberküloz, sarkoidoz ve bronşit gibi bazı akciğer hastalıkları öksürüğe neden olur. Akciğer hastalıkları dışındaki bazı durumlarda öksürük nedeni olabilir.

Astım

Astım hastalığını en önemli belirtilerinden biri kronik öksürüktür. Öksürük, hırıltılı solunum, nefes darlığı ve göğüste sıkışma hissi ile birlikte olabileceği gibi, tek başına da olabilir. Astımdaki öksürüğün  özelliği kuru ve gıcık öksürük şeklinde olmasıdır. Öksürük ile birlikte balgam olmaz geceleri artış gösterir.

KOAH

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), şiddetli ve kronik öksürüğün en önemli nedenlerinden birisidir. KOAH hastalığında öksürük uzun süreli ve çoğu zaman balgam ile birliktedir. Öksürüğe sıklıkla nefes darlığı ve tıkanma da eşlik eder.

Bronşit

Öksürüğün nedenlerinden biri de bronşittir. Kronik bronşit, 2 yıldan fazla devam eden ve yılın en az 3 ayı süren balgamlı öksürüğe neden olur.

Akciğer Dışı Durumlar

Tiroit Bezi İltihabı

Nadiren de olsa, tiroit bezi iltihabı da öksürüğün bir nedeni olabilir. Bu hastalıkta öksürük hırıltıdır.

Tansiyon İlaçları

Hipertansiyon ilaçlarının bir türü olan ACE inhibitörleri, hipertansiyon, diyabete bağlı böbrek hastalığı ve kalp yetmezliği gibi hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılır.  ACE inhibitörlerinin en sık görülen yan etkisi kuru öksürüktür. Öksürme, bu tür ilaçların kullanılmaya başlamasında birkaç saat sonra, haftalar ya da aylar sonra ortaya çıkabilir. Bu durumda ilacı değiştirmek gerekir.

Sigara

Sigara içen kişilerde görülen öksürük özellikle sabahları koyu renkli balgam ile birlikte görülür ve kronik özelliktedir.

Psikolojik Nedenler

Bazen öksürüğün altında yatan herhangi bir neden bulunamaz. Ancak kişide kronik öksürük görülür. Buna alışkanlık öksürüğü veya tik öksürüğü denir. Özellikle depresyon hastaları, herhangi bir fiziksel neden olmadığı halde, sanki boğazlarına bir şey takılıyormuş hissi nedeniyle öksürürler.

Sinüzit

Sinüzit hastaları da sıklıkla öksürüğe yol açar . Sinüzit hastalarındaki öksürüğün nedeni geniz akıntısıdır. Burada görülen öksürüğün niteliği kuru öksürüktür.

Gastoözofageal Reflü

Gastroözofageal reflü, mide sıvısının mideden yemek borusuna doğru geri gelmesi durumudur. Gastroözofageal reflü, kronik öksürüğün en sık görülen nedenlerinden birisidir. Asit özellikteki mide sıvısının yaptığı tahriş öksürüğe ve göğüs yanmasına neden olur.

Kalp Yetmezliği

Öksürüğün bir nedeni de kalp yetmezliğidir.  Kalp yetmezliğinin önemli bir belirtisidir. Kalp yetmezliğine bağlı olan öksürüğün özelliği, genellikle yatınca ortaya çıkması ve ayağa kalkınca ya da oturunca hafiflemesidir. Öksürüğe pembe renkli bir balgam da eşlik edebilir.

Gırtlak Kanseri

Gırtlak kanseri öksürüğün nedenlerinden biridir. Özellikle öksürüğe ses kısıklığı da eşlik ediyorsa gırtlak kanseri akla gelmelidir.

Öksürük Nedenleri ve Korunma Yolları Nelerdir?

Öksürüğe neden olan durumu saptanması ve tedavi edilmesi,

Sağlıklı beslenmek ve özellikle kış aylarında bolca C vitamini almak,

Tozlu ve kirli ortamlardan uzak durmak,

Bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek için düzenli spor yapmak,

Düzenli uyumak ve vücudu dinlendirmek,

Bol sıvı almak,

Sigaradan uzak durmak,

Öksürüğü yumuşatmak için, süt ile balı karıştırıp içmek

Balın içerisine karabiber atıp yemek

Günde en az 2-2,5 litre su tüketilmeli

Doktora danışılmadan kesinlikle öksürük şurubu kullanılmamalıdır.

Öksürüğe Hangi Bölüm Bakar?

Öksürüğü olan kişilerin öncelikle göğüs hastalıkları bölümüne gitmesi gerekir. Akciğer ve solunum yollarından kaynaklanan hastalıklara bağlı öksürüğün tedavisi göğüs hastalıkları bölümünün ilgi alanına girer. Franjit gibi nedenlere bağlı öksürük ile  kulak burun boğaz bölümü ilgilenir.

Bu Yazı Öksürük Nedenleri Nelerdir? İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.

Oldukça sık görülen bir şikayettir. Hekime başvuran her 4 hastanın 1’inde nefes darlığı şikayeti görülmektedir.

Dispne (Nefes Darlığı) Nedir?

Tıpta dispne olarak adlandırılan nefes darlığı, kişinin solunumunu güçlükle yürütmesi ve nefes alışverişini hissetmesidir.

Solunum problemi yaşayan kişilerde “Nefesim yetmiyor, nefes nefese kalıyorum” gibi ifadeler duyulur. Hasta rahat soluk alıp veremediğinde hava açlığı denilen bir boğulma duygusu hisseder. Bu his genelde daha sık nefes alışverişi ve derin solumaya neden olur.

Dispne önemli hastalıkların belirtisi olabilir ve genelde bu hastalıkların tedavisi ile geçer.

Dispne Neden Olur?

Dispne genellikle sağlık problemleri ile bağlantılıdır ve ciddi rahatsızlıkların belirtisi olabilir.

Bunun yanı sıra ağır egzersiz, yüksek rakımda bulunma ve vücut ısısının fazla yükselmesiyle de nefes darlığı oluşabilir.

Dispne, oksijenin havadan dokulara kadar ulaşmasını engelleyen hastalıklar nedeniyle solunum veya dolaşım sisteminin vücudun ihtiyaçlarını karşılayamaması sonucu meydana gelir.

En çok kalp ve akciğer hastalıklarında ortaya çıkmaktadır.

Akciğer kaynaklı hastalıklar;

• KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)
• Tüberküloz (Verem)
• Astım
• Pnömoni (Zatürre)
• Akciğer embolisi
• Akciğer sönmesi
• Akciğer kanseri
• Plevral efüzyon (Akciğer zarında sıvı toplanması)
• Pulmoner ödem (Akciğerlerde fazla ya da anormal sıvı olması)
• Sarkoidoz (Akciğerlerde inflamatuvar hücrelerinin anormal birikimi ile karakterize bir hastalık)
• Hava yollarına yabancı cisim kaçması

Kalp kaynaklı hastalıklar;

• Kalp yetmezliği
• Kalp krizi
• Kalp tamponadı (Kalbin etrafında sıvı birikmesi)
• Kardiyomyopati (Kalp kasını etkileyen bir grup hastalık)
• Kalp ritim problemleri
• Perikardit (Kalp zarı iltihabı)

Diğer nedenler;

• Anemi (kansızlık)
• Reflü
• Skolyoz
• Ürenin yüksek olması
• Hipotiroidi
• Alerjik reaksiyonlar
• Obezite
• Psikolojik nedenler

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

• Aniden başlayan nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Mide bulantısı
• Nefes darlığı sebebiyle fiziksel aktiviteleri yerine getirememe

Bireyin bu belirtilerin birden fazlasına sahip olması durumunda acil tıbbi müdahale gerekir.

Her nefes darlığı acil müdahale gerektirmez ancak ciddi tıbbi sorunların belirtisi olabilir.

Tıbbi bir sorundan şüphelenilecek belirtiler;

• Dinlenme halindeyken nefes darlığı
• Uzanırken oluşan nefes darlığı
• Göğüs ağrısının eşlik ettiği nefes darlığı
• Egzersiz sonrası nefes kesilmesi
• Ayak ve el bileklerinde şişmeye ek nefes darlığı
• Kol, çene veya boyun ağrısıyla beraber nefes alamama
• İştah kaybı, istem dışı kilo kaybı veya kilo alma ile birlikte nefes darlığı
• Alışılmadık halsizlik hissi ile nefes darlığı
• Dudaklarda, ellerde morarma
• Terleme ile birlikte nefes darlığı
• Ateş ile birlikte nefes darlığı
• Nefes alıp verme sırasında hırıltı olması
• Nefes darlığı yanı sıra inatçı öksürük
• Sersemlik, bayılma hissi ile nefes darlığı

Dispne Teşhisi Nasıl Konur?

Dispne bir hastalığın belirtisi olduğu için altta yatan hastalık araştırılmalı ve tanısı koyulmalıdır. Fiziki muayene ve tıbbi öykünün bilinmesi, sebep olan hastalığın büyük ölçüde anlaşılmasını sağlar.

Nefes darlığına eşlik eden şikayetler, günün hangi saatlerinde olduğu, ne kadar sürdüğü, nefes darlığını arttıran ve azaltan pozisyonlar ile tetikleyen durumlar bilinirse kişinin tıbbi öyküsü büyük ölçüde öğrenilir.

Fiziki muayenede ilk olarak ateş, solunum sayısı, tansiyon ve nabız değerlerine bakılır. Nefes darlığı yaşayan kişi solunum zorluğu çektiği için yedek solunum kasları devreye girer ve buna bağlı olarak kaburga arasında ve köprücük kemikleri üstünde çekilmeler olur. Oksijen yeterli olmadığından deri ve mukozalar mavimsi bir renge dönüşür. Nefes darlığının uzun sürmesi tırnakların bombeleşmesine ve tırnak yatağı ile parmak arasındaki açının artmasına neden olabilir.

Akciğer dinlendiğinde solunum seslerinde anormallik ve azalma duyulabilir. Kalp yetmezliği olan hastalarda bacaklarda şişme ve boyun toplardamarlarında belirginleşme gözlemlenebilir.

Parmak ucuna veya kulak memesine pulse oksimetre takılarak kanın oksijen doygunluğuna bakılır.

Kullanılan bazı görüntüleme yöntemleri:

Solunum sistemine yönelik;

• Solunum fonksiyon testi (SFT)
• Akciğer grafisi
• Egzersiz testleri
• Bilgisayarlı toraks tomografisi
• Akciğer damarlarına yönelik anjiografi
• Tam kan sayımı

Kalp hastalıklarına yönelik;

• Elektrokardiyogram
• Ekokardiyografi
• Efor testi
• Nükleer tıp yöntemleri
• Koroner anjiografi
• Kalp kateterizasyonu

Gerekli yöntemler kullanılarak altta yatan hastalık teşhis edilir ve tedavi sürecine geçilir.

Dispne Tedavisi Nasıl Yapılır?

Hastanın oksijen seviyesi düşükse sebebi araştırılırken mutlaka oksijen tedavisi verilir. Hastanın durumuna göre burundan veya maske ile verilir.

Oksijen tedavisi KOAH hastalarında nefes almayı baskılayıp karbondioksiti arttırır ve bu yüzden dikkatli verilmelidir.

Uzun süreli oksijen tedavisi günde en az 16 saat uygulanmalıdır.

İleri düzeyde nefes darlığı görülen hastalara ‘girişimsel olmayan pozitif basınçlı ventilasyon’ yöntemi uygulanır. Bu yöntem ile hastanın yüzüne yerleştirilen maskeden pozitif basınçlı hava verilerek kolay nefes alması sağlanır. Böylece yorulan solunum kasları dinlenecektir. Maskeye bağlı olarak oluşan hava akımından dolayı ağızda kuruluk olabilir.

İlaç tedavisinde, Bronkodilatör ilaçlar, Antiinflamatuar ilaçlar, Diüretikler ve Antibiyotikler kullanılır.

Tedavide bazı durumlarda ameliyat uygun görülebilir. Akciğer sönmesi durumunda akciğere tüp takılması ve böylece hava kaçağının kapanması, akciğerde veya solunum yollarında kanser olması durumunda ve kalp krizinde baypas gibi ameliyatlar yapılabilir. İleri derecede kalp ve akciğer yetmezliğinde kalp, akciğer nakli düşünülebilir.

Dispne’den Korunma Yolları Nelerdir?

• Nefes darlığını tetikleyen durumlardan ve kirli, tozlu ortamlardan uzak durmak
• Kilo vermek
• Sigara kullanmamak
• Mümkün olduğunca sigara içilen ortamda bulunmamak
• Zatürre aşısı ve her yıl grip aşısı olmak
• Yüksek rakımlı bölgelerde egzersiz yapmak

Kronik Dispne Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Kronik dispne, bir aydan uzun süren nefes darlığı problemidir.

Kronik dispne;

• Astım
• KOAH
• Kalp problemleri
• Obezite
• İntersitisyel akciğer hastalığına bağlı olarak gelişebilir.

Belirtileri;

• Nefes darlığı
• Öksürük
• Balgam
• Hırıltılı/ iniltili soluma

İlgili Yazılar

• Kardiyoloji Nedir? (Nefes darlığı şikayetiniz için kardiyoloji doktoruna başvurabilirsiniz.)
• Çocuk Kardiyolojisi Nedir?

Bu Yazı Dispne – Nefes Darlığı İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.

Suda Boğulma Nedir?

Suda boğulma, su içinde batma sonucu solunum yollarına hava yerine su girmesi sonucu vücudun oksijensiz kalması ile gerçekleşen bir durumdur. Ortaya çıkan bu solunum yetmezliği sonucunda kişi ölebileceği gibi kurtulabilir de. Sonuç her ne olursa olsun bu olaya boğulma adı verilir. Genellikle kurtulanların en az üçte birinde beyinin oksijensiz kalması sonucu bir sekel kalmaktadır Boğulma daha çok yaz aylarında görülür. En sık görüldüğü yaş grubu beş yaş altı çocuklardır. Yetersiz denetlenen oyun alanları, küvet ya da yüzme havuzları bu yaş grubu çocukların en sık boğulduğu yerlerdir. Boğulmanın ikinci en sık görüldüğü yaş grubu ise 15-25 yaş arası gençlerdir. Bu yaş grubundakilerde boğulmanın en sık nedeni çeken akıntılardır.

Sıcak ya da Soğuk Suda  Boğulma Farklı Mıdır?

Boğulma olayının gerçekleştiği suyun sıcaklığı önemlidir. Eğer suyun sıcaklığı eğer 20 °C’ üstünde ise sıcak suda boğulma, altında ise soğuk suda boğulma adı verilir. Aslında suyun sıcaklığının acil tedavi yaklaşımı üzerine bir etkisi yoktur. Ancak soğuk suda boğulmalarda, vücut ısısının aşırı düşmesi (hipotermi), ölüm olayını taklit edebilir. Yaklaşık bir saat sonra hayata dönen kişilerin olduğu bildirilmiştir.

Tatlı ya da Tuzlu Suda Boğulma Önemli Mi?

Solunum yollarına giren tatlı ya da tuzlu su, akciğerde aynı hasara yol açar. Yani boğulmalarda suyun tuz içeriğinin bir etkisi bulunmamaktadır.

Suda Boğulma Evreleri Nasıldır?

Suda boğulan bir kişinin geçirdiği evreler şu şekildedir;

1. Şaşkınlık dönemi: İlk beş on saniyelik dönemdir. Bu evrede kişi suya dalar ve su üstüne çıkar.

2. Nefes tutma dönemi: Bu evrede kişi bir süre nefes almaz ve soluğunu tutar. Bir süre sonra kandaki oksijenin azalması ve karbondioksit miktarının artması sonucu, beyindeki solunum merkezi uyarılır ve kişi derin bir şekilde soluk alıp verme başlar.

3. Derin nefes alma dönemi: Kişi bir kaç kez derin bir şekilde nefes almaya çalışır ve solunumunu tutar. Bu evrede ağız ve gözler açıktır. Kandaki karbondioksit miktarının artması sonucu solunum merkezi uyarılır. Kişi istemsiz olarak tekrar derin bir nefes alır. Bu devre bir dakika kadar sürer ve solunum yollarına çok miktarda su girer. Bu devrenin sonunda artık kişinin şuuru kaybolur.

4. Şuur kaybı dönemi: Bu evrede artık solunum hareketleri görülmez. Kalp durmuş gibidir. Göz bebekleri genişlemiştir. Bütün hareketler durmuştur. Bu devre yalancı ölüm devresidir ve yaklaşık olarak bir dakika kadar sürer.

5. Ölüm dönemi: Bu evre artık kesin ölüm evresidir. Son kez üç beş nefes alma hareketi görülebilir ve ölüm meydana gelir.

Boğulmanın nedeni, akciğerlere dolan suyun akciğerlerde bulunan ve sürfaktan adı verilen bir maddeyi dilüe etmesidir. Bu durumda akciğerlerdeki hava kesecikleri ve akciğerler adeta patlamış bir balon gibi sönerler.

Boğulma Nedenleri Nelerdir?

Boğulma olayları erkeklerde kadınlara göre 2-3 kat daha sık görülür. Çocuklarda boğulmaların en sık görüldüğü yaş aralığı 1-5 yaştır. Yüzme bilmemek ya da yüzmedeki yetersizlik, riskli davranışlarda bulunmak, alkol ve ilaç kullanımı, uyarıları dikkate almamak, anne ve babaların sorumsuzlukları ve yetersiz denetimi, eşlik eden yaralanma, kramp, inme, kalp krizi ve epilepsi boğulmaların en önemli nedenlerindendir.

Suda Boğulma Olayında Acil Yaklaşım Nasıl Olmalı?

Boğulan kişiye yaklaşım kısaca üç aşamaya ayrılabilir. Bunlar; hastane öncesi bakım, acil servis bakımı ve yatarak tedavidir.

Hastane Öncesi Bakım

Boğulan kişinin hastaneye getirilinceye kadar olan dönemi kapsar. Bu dönem kazazedenin kurtarılabilmesi için çok önemlidir. Boğulma olayının gerçekleştiği yerde cankurtaran ekibinin olması, kişinin hayatta kalma şansını artırması açısından önemli bir etkendir.

Yapılması gereken ilk iş; kişinin soluk alıp alıp almadığını kontrol etmek, nabız kontrolü ve boyun omurgalarında omurga hasarının olup olmadığına bakmaktır. Suda boğulan kişi dikkatli bir şekilde sudan çıkarılır ve sırt üstü yatırılır. Hava yolu açık kalacak şekilde başa pozisyon verilir. Bu iş için boynu koruyarak alt çenenin köşelerinden tutulur ve çene öne doğru itilir. Kişi soluk alıyor ancak şuuru kapalı ise yan yatırılarak koma pozisyonuna getirilmelidir . Hasta kendine gelmiyorsa, mümkün olduğunca hızlı bir şekilde kardiopulmoner resüsitasyon işlemine başlanır. Temel yaşam desteğine solunum ile başlanmalıdır. İlk önce 5 solunum ardından 30 kalp masajı yapılmalı, daha sonra 2 solunum yapılıp ardından 30 masaj yapılmalı ve bu şekilde devam edilmelidir.

Acil Servis Bakımı ve Yatarak Tedavi

Boğulan kişi hastane acil servisine getirildiğinde derhal tekrar hava yolu değerlendirilmelidir. Oksijen verilmeli, gerekiyorsa solunum desteği yapılmalıdır. Kan oksijen basınjı yeteri kadar yükselmez ise hasta entübe edilmeli ve pozitif basınçlı ventilasyona başlanmalıdır. Akciğerleri değerlendirmek için kan tahlilleri ve akciğer grafisi istenmelidir. Antibiyotik ve kortikosteroid verilmesi tavsiye edilmez. Bütün boğulma olaylarında boğulan kişi yakın izlem açısından yoğun bakımda takip edilmelidir.

Boğulma olaylarında hastanın yaşının 3 den küçük olması, su altında kalma zamanı 5 dakikadan fazla olması, kalp masajına (resusitasyon) başlama zamanının 10 dakikadan fazla olması, koma skala değerinin yüksek olması, kanın asidik olması kurtulma şansını azaltan durumlardır. Heimlich manevrası kalp masajına başlamada gecikme ve ara verilmesine neden olduğundan uygulanmamalıdır.

Bir boğulma durumuyla karşılaşıldığında özetle yapılması gerekenler şunlardır;

1-Kişi derhal sudan çıkarılır ve tıbbi yardım çağrılır.

2-Kişinin bilinci kapalı ancak solunumu var ise koma pozisyonuna alınmalı.

3-Kişinin bilinci kapalı ancak solunumu yoksa çene itme manevrası ile hava yolu açık tutulur.

4-Kişiye ağız yoluyla beş defa yapay solunum verilir

5- Kalbi durmuş ise kalp masajına başlanır. Dakikada 100’ün üzerinde olacak şekilde 30 masaj yapılır. 30 kalp masajı ve ardından 2 defa yapay solunum oranında devam edilir.

Sonuç Olarak;

Suda boğulma olayları, kazaya bağlı ölüm nedenleri arasında en üst sıralarda yer almaktadır. Solunumun durması ve kanda asidozun oluşması, ölüm ya da sakat kalma ile sonuçlanır. En önemli husus, beynin oksijensiz kaldığı süredir. Güvenli kurtarma tekniklerinin öğrenilmesi, yapay solunum ve kalp masajı eğitimlerin yaygınlaştırılması ve riskli olan yerlerde cankurtaranların bulunması ile boğulma olayları büyük oranda önlenebilir. Okullarda yüzme ve ilk yardım tekniklerinin öğretilmesi ve su güvenliğine yönelik eğitimlerin verilmesi suda boğulmaları önemli bir oranda önleyecektir.

Bu Yazı Suda Boğulma ve İlk Yardım Konusunda Neler Biliyoruz? İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.

Öksürük Nedir? Öksürük Yapan İlaçlar Hangileridir?

Öksürük, akciğerleri koruyan ve haya yollarındaki aşırı salgıların dışarı atılmasını sağlayan bir reflekstir. Yani öksürük solunum sisteminin bir savunma mekanizmasıdır. Ancak öksürük sağlıklı kişilerde de nadiren görülür. Öksürük, kendisi bir hastalık değildir, bir hastalığın belirtisidir. Basit nedenlerle ortaya çıkan, kısa süreli geçici öksürükler olabileceği gibi ciddi bir hastalığın belirtisi de olabilir. Solunum ile alınan tozlar, solunum yollarına kaçan yabancı cisimler, hava yollarında aşırı mukus üretimi, alerji,iltihaplanma, kitle, tümör öksürüğün başlıca nedenleridir. Ayrıca kalp hastalıkları, rinit, mide reflüsü, orta kulak hastalıkları, diyafragma, akciğer zarı (plevra) ve kalp zarı (perikard) tahrişleri de öksürüğe neden olur.

Öksürük Çeşitleri Nelerdir?

Öksürüğün akut, kronik, kuru ve yaş öksürük olmak üzere 4 tipi bulunmaktadır.

Öksürüğün süresi, dört haftadan daha kısa ise, bu öksürüğe akut öksürük denir. Genellikle virüslere bağlı gelişen üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı gelişir.

Öksürük 4-6 haftadan daha uzun süredir devam ediyorsa, bu öksürüğe kronik öksürük denir. Sigara kullanımı, geniz akıntısı, kronik bronşit, astım, tüberküloz ve bronş kanseri kronik öksürüğe neden olur.

Kuru öksürük balgamın eşlik etmediği öksürük tipidir. Daha çok neden sigaradır. Diğer nedenler arasında tansiyon ilaçları, geniz akıntısı, rinit, sinüzit, nazal polip, astım ve alerjik solunum yolu hastalıkları bulunmaktadır.

Yaş öksürük ise, öksürükle birlikte balgam olmasıdır. Yaş öksürüğün en sık görüldüğü hastalıklar zatürre (pnömoni), akciğer apsesi, hava yollarında genişleme (bronşektazi), kronik bronşit, tüberküloz ve bronş kanseridir.

Öksürük şikayeti ile gelen bir hastada öncelikle öksürüğün süresi ve birlikte balgam olup olmadığı araştırılmalıdır.

Öksürük Yapan İlaçlar Nelerdir?

Tansiyon İlaçları

Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri grubundaki ilaçlar, başta hipertansiyon tedavisi olmak üzere pek çok hastalıkta yaygın bir şekilde kullanılır. Lisinopril, kaptopril ve amipril bu grup ilaçlardandır. Bu grup ilaçları kullanan hastaların yaklaşık %20’sinde öksürük görülür.  Bu ilaçların neden öksürük yaptığı tam olarak belli değildir. Ortaya çıkan öksürük, kuru öksürük şeklindedir. Hafif düzeyde olabileceği gibi hastanın yaşam kalitesini bozacak kadar ciddi olabilir. Hatta öksürüğün şiddetinden dolayı, hastaların yarısından fazlası ilacı bırakmak zorunda kalır.
Öksürük, genellikle hasta yatınca ve gece uykusunda şiddetlenir.  Bu öksürüğün tedavisinde, öksürük kesici ilaçlar genellikle işe yaramaz.

Tansiyon ilaçları kullanan hastada kuru öksürük olduğunda mutlaka kardiyoloji doktoruna gidip bu durumu bildirmelidir. Doktoru gerekirse ilacını başka bir ilaç ile değiştirecektir.

Mide Koruyucu İlaç (Omeprazol)

Omeprazol, hazımsızlık, gastrit, mide ülseri ve mide reflüsü gibi hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir proton pompa inhibitörüdür. Bu ilacın yan etkilerinden biri  şiddetli bir öksürüktür. Omeprazol’ün nasıl öksürüğe neden olduğu kesin olarak bilinmemektedir.

Steroid (Kortizon)

Astım tedavisinde inhalasyon yoluyla kullanılan kortizon ilaçları da kuru öksürük yapabilir.  Steroid tipi ile öksürük arasında bir ilişki yoktur, yani her steroid tipi öksürüğe neden olabilir. bakımından anlamlı bir farklılık yoktur. Öksürük ile ilaç kullanma süresi arsında bir ilişki bulunmaktadır.

Öksürük Yapan Diğer İlaçlar

İdrar yolu enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan nitrofurantoin içeren ilaçlar, ameliyatta kullanılan narkoz ilaçlarından olan propofol ve organ nakli hastalarında bağışıklık sistemini baskılamak için kullanılan mikofenilat mofetil gibi ilaçlar da öksürüğe neden olmaktadır.

Bu Yazı Öksürük Yapan İlaçlar Nelerdir? İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.

Öksürüğün nedenleri arasında, akciğer, akciğer zarı, solunum yolları, yutak, gırtlak, burun, sinüsler, dış kulak kanalları, kalp zarı, yemek borusu, mide ve diyafram adı verilen solunum kası ile ilgili hastalıklar ve solunum yollarına kaçan yabancı cisimler bulunmaktadır.  
Öksürükler;  kısa süreli (3 haftadan kısa sürer) ve uzun süreli (3 haftadan daha uzun sürer) öksürükler olmak üzere iki gruba ayrılır. Kısa süreli öksürüğün en sık nedeni, virüslere bağlı olarak gelişen solunum yolu enfeksiyonlarıdır.

Öksürüğe Neler İyi Gelir?

Öksürükten kurtulmanın yolu,  öncelikle öksürüğün nedeninin anlaşılması ve daha sonra bu nedenin ortadan kaldırılmasıdır. Öksürükten kurtulmak için dikkat edilmesi gereken bazı hususlar; 

• • Düzenli ve dengeli beslenmek
  • Özellikle kış aylarında bol miktarda C vitamini almak
  • Tozlu ve kirli ortamlardan mümkün olduğunca uzak durmak
  • Düzenli spor ya da yürüyüş yapmak
  • Uykusuz kalmamak

Günde en az 2-2,5 litre su tüketmek

Sigaradan ve sigara içilen ortamlardan uzak durmak 

• Öksürükleri yumuşatmak için, sütün içerisine bal ve  karabiber karıştırmak 

• Kuru öksürükte, öksürük söktürücü şurup kullanmamak

  Balgam çıkarılması gereken bir öksürükte,  öksürük kesici şurup kullanmamak

Öksürük İçin Hangi Doktora Gidilir?

Üç haftadan daha uzun süren öksürüklere kronik öksürük adı verilir. Üç haftayı geçen her öksürüğün mutlaka bir göğüs hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir. Göğüs hastalıkları uzmanı, altta yatan nedeni tespit etmek için akciğer filmi, solunum fonksiyon testi ve sinüs filmi tetkiklere başvurabilir.

Bu Yazı Öksürük İçin Hangi Doktora Gidilir? İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.

Nefes borusuna yabancı cisim kaçması çoğu kez bir şey yeme ya da içme sırasında gülme, öksürme, hapşırma gibi ani yapılan bir hareket nedeniyle oluşur. Küçük çocuklarda ise bu durum yabancı cisimleri ağız ya da burunlarına sokmaları sonucu meydana gelir.

Soluk borusuna yabancı cisim kaçan kişi konuşamıyor ve nefes alamıyorsa anında müdahale edilmesi gerekir. Bu durum uzarsa ölümle sonuçlanabilir. Soluk borusuna yabancı cisim kaçması durumunda, solunumu kesilen kişinin göğsünden bir elle bastırılıp öne eğilmesi sağlanmalıdır. Diğer el ile de kişinin kürek kemiklerinin arasına sert bir şekilde 4 -5 kez vurulmalı ve yabancı cismin çıkması sağlanmalıdır. Eğer bu işlem yapılmasına rağmen hala yabancı cisim çıkmadıysa, kişinin karnında itme işlemi yapılmalıdır. Bu yönteme Heimlich Manevrası adı verilir. Özellikle her anne ve babanın bu konuda eğitim alması ve bu yöntemi uygulamayı öğrenmesi, çocuklarını böyle bir durumdan kurtarabilmeleri için büyük önem taşımaktadır. 

Bu Yazı Soluk Borusuna Yabancı Cisim Kaçması Durumunda Ne Yapılmalı? İlk Olarak Burada Yayınlanmıştır. Hastalar Okuyor.